Yaşadığınız ev, ister küçük ister geniş olsun, içindeki yaşam tarzınızı doğrudan etkiler. Fiziksel bir evin (ister kiralık bir daire, ister yeni bir ev, isterseniz de yenilemek için satın alacağınız bir ev olsun) dikkatle seçilmesi, düzenli bir yaşam kurmanın en önemli adımıdır. Ev seçerken alışkanlıklarınızın ve zevklerinizin size rehberlik etmesine izin verin. Sırf “komşularla yarışmak” veya gösteriş yapmak düşüncesiyle, genel gelir seviyesi sizden çok daha yüksek olan ailelerin yaşadığı bir mahalleyi seçmeye çalışmayın. Bunun yerine, komşularınızın sizinle benzer gelire ve ilgi alanlarına sahip olacağı bir bölgeyi tercih edin.
Bir Daire Kiralarken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
(Ev arayışınızda bu kontrol listesini yanınıza alın.)
- Sizin ve ailenizin zevkine uygun bir daire:
- Arkadaşlarınızın yaşadığı veya sevdiğiniz bölgelere yakınlığı.
- İş yerinize ulaşım kolaylığı.
- Büyüklüğü: Birbirinizin yoluna çıkmayacak kadar geniş, ancak ev işlerinin bir yüke dönüşmeyeceği kadar ideal boyutta olmalı.
- Karakteri: Kendinizi nasıl ifade ettiğinize bağlı olarak modern, büyüleyici, sıcak veya ferah bir atmosfere sahip olması.
- Kira süresi boyunca değişmeyecek sabit giderler de dahil olmak üzere, toplam gelirinizin %25’ini aşmayan maliyetler:
- Doğalgaz
- Elektrik
- Telefon/İnternet hizmeti
- İşe gidiş geliş (yol) masrafları
- Çok uzun olmayan bir kira sözleşmesi: Daha uzun süre kalmak isteyip istemediğinizden emin olana kadar kendinizi bağlamamak için tercihen bir yıllık sözleşmeler yapın.
- Gereksiz gösterişten kaçınma: Özel iş veya sosyal gereksinimleriniz yoksa, sırf gösterişli olsun diye ev tutmayın. Şatafatlı bina girişleri ve üniformalı görevliler, bir evi “yuva” yapmaz.
- İyi bir kat planının temel özellikleri:
- Her odada karşılıklı havalandırma imkanı.
- Çocuk odası, yemek odası ve mutfak gibi alanlarda (mümkünse salonda da) yeterli güneş ışığı.
- Tüm salonu dağıtmadan sofra kurulabilecek kullanışlı bir yemek alanı.
- Gerektiğinde evin geri kalanından izole edilebilecek yatak odası mahremiyeti.
- Evdeki herkesin eşyalarını ayrı ayrı depolayabileceği geniş dolaplar.
- Bavullar, sandıklar, nevresimler, battaniyeler ve kışlık kıyafetler için ekstra depolama alanı.
- Mutfağa veya yakınına dışarıdan sipariş teslimatını kolaylaştıracak alanlar.
- Kendi ihtiyaçlarınıza uygun dolaplara ve çalışma tezgahlarına sahip kullanışlı bir mutfak.
- Mobilyalarınız için uygun duvar boşlukları (İpucu: Oda ölçülerini alın ve ölçekli bir kroki çizin. Sözleşmeyi imzalamadan önce tüm mobilyalarınızı bu krokiye yerleştirip planlama yapın).
- Her odada birbirine uygun mesafede konumlandırılmış yeterli sayıda priz.
- Misafir ağırlamak için rahat ve ferah alanlar.
Ev Satın Alırken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
- Uzun yıllar yaşamak isteyeceğiniz bir mahalle:
- Mağazalara, okullara ve sosyal alanlara yakınlık.
- Sizin ve çocuklarınızın arkadaş olmasını isteyeceğiniz türden insanlara ev sahipliği yapan bir çevre.
- İş yerinize kolay ulaşım.
- Gelişmekte olan bir yerleşim bölgesi olduğuna dair işaretler taşıması.
- Bütçenizi uzun vadede sarsmayacak bir fiyat:
- Konut kredisi faizleri ve ödemeleri
- Vergiler ve sigorta
- Evin ısıtılması için gereken doğalgaz/yakıt giderleri
- Su ve su ısıtma giderleri
- Günlük ulaşımda kullanılıyorsa araç bakım ve yakıt masrafları
- Elektrik ve İnternet/Telefon faturaları
- Minimum tadilat ve onarım masrafları
- Sağlam yapı kalitesi: Tamamlanmış duvarların ve zeminlerin arkasında birçok inşaat detayı gizli olduğundan, bu konuda uzman tavsiyesi almanız akıllıca olacaktır. Cüzi bir ücret karşılığında evi incelemesi için bir mimarla veya inşaat uzmanıyla anlaşın; size evin sağlamlığı konusunda güvenilir bir görüş sunacaktır.
- Zamansız bir mimari: Gelip geçici modalara uymayan, bulunduğu arsaya ve çevresindeki diğer evlere estetik olarak uyum sağlayan bir mimari tarz seçin.
- Aileniz büyüdükçe ihtiyaçlarınıza ayak uydurabilecek genişleme potansiyeli:
- Odaya dönüştürülebilecek bir çatı katı var mı?
- İleride ekleme yapmak veya genişletmek için uygun alan bulunuyor mu?
- Bodrum katı bir hobi, eğlence veya çalışma odasına dönüştürülebilir mi?
- Çocuklar için açık havada oyun alanı mevcut mu?
- Keyifli bir yaşamın temellerini sunan bir kat planı:
- Her gün inip çıkmak zorunda kalacağınız çok fazla merdiven olmamalı.
- Ön giriş, doğrudan yaşam alanlarına (salona) açılmamalı; ayrı bir antre olmalı.
- Arka giriş/balkon kapıları doğrudan mutfağa değil, hol veya koridora bağlanmalı.
- Diğer yatak odalarına veya banyoya geçmek için bir başka yatak odasının içinden geçmek zorunda kalınmamalı.
- Garajdan eve korunaklı bir geçiş sağlanmalı. (Ayrıca “Bir Daire Kiralarken Nelere Dikkat Etmelisiniz?” bölümündeki 5. maddeye de göz atın.)
- Yeterli ısıtma sistemi:
- Kış aylarında her oda için yeterli ısı dağılımının sağlanıp sağlanmadığını kontrol edin.
- Evin mevcut ısıtma sistemiyle ne kadara ısınacağı konusunda yerel sağlayıcılardan tahmini bir maliyet çıkarın. Sistem değiştirmeyi düşünüyorsanız, yeni ekipman maliyetini ve alternatif yakıt masraflarını uzun vadeli bir planla karşılaştırın.
- Sizi kömür/kül taşıma derdinden kurtaracak doğalgaz kombisi veya otomatik sistemlere geçişin getireceği maliyetleri hesaplayın.
- Kullanılacak yakıtın bulunabilirliğini, teslimat maliyetlerini ve periyodik bakımları öğrenin.
- Atık yönetimi: Çöp atma olanakları, atık toplama yöntemleri ve varsa aidat/hizmet maliyetleri.
- Sağlam bir su tesisatı:
- Su kaynağının güvenli ve yeterli basınçta olup olmadığını kontrol edin.
- Tesisatın yönetmeliklere uygun yapıldığından emin olun.
- Boru ve tesisat seslerinin yalıtılıp yalıtılmadığını öğrenin.
- Mümkünse (özellikle çok katlı evlerde) alt katta fazladan bir tuvalet/lavabo olmasını tercih edin.
- Modern elektrik tesisatı:
- Elektrikli ev aletleri kullanımının artmasıyla standartlar değiştiğinden, evin elektrik panosunu, sigorta kapasitesini ve kablo tesisatını bir uzman elektrikçiye kontrol ettirin.
- Lambalar, elektrikli süpürgeler, bilgisayarlar, mutfak aletleri vb. için ihtiyaç duyacağınız alanlarda yeterli sayıda priz olup olmadığına bakın.
- Sağlam duvarlar, zeminler ve tavanlar: Yeniden dekore etmeden veya boya yapmadan önce herhangi bir tamirat (çatlak, rutubet, sıva dökülmesi vb.) gerekip gerekmediğini görmek için tüm yüzeyleri dikkatlice inceleyin.
Yenilemek (Tadilat) Amacıyla Ev Satın Alırken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
- Çok az yapısal değişiklik gerektiren sağlam bir ev iskeleti (temeller, taşıyıcı duvarlar ve çatı) ile gelip geçici modalara kapılmamış, zevkli bir mimari tarza sahip olmasına özen gösterin..Çatının akıtıp akıtmadığını veya bodrumun su alıp almadığını görmek için, mümkünse evi yağmurlu bir günde ziyaret edin. Taşıyıcı duvarların, çatı kirişlerinin, pencere/kapı pervazlarının ve eski bacaların durumunu kontrol etmesi için yapıyı bir uzmana inceletin. Ahşap kısımlarda çürüme veya haşere (kurtlanma vb.) belirtileri olup olmadığını mutlaka bir bilene danışın. Eğer altındaki yüzey iyi durumdaysa, sadece bir kat boyanın bile harikalar yaratabileceğini unutmayın.
- 2. Mevcut duvarlar içinde yeterli sayıda odaya izin verecek kadar büyük bir ev: Evin dışına sıfırdan odalar veya yeni bir kat çıkmak, mevcut iç mekanı duvarlarla yeniden bölmekten çok daha maliyetlidir. Bu yüzden evin toplam metrekaresinin ihtiyaçlarınızı karşıladığından emin olun.
- 3. Güneş ışığı ve havadan en iyi şekilde yararlanacak şekilde “yönlendirilebilecek” bir ev: Tadilata başlamadan önce; duvarları yıktığınızda veya yeni bölmeler eklediğinizde, istediğiniz alanlarda yeterli güneş ışığı ve karşılıklı hava akımı (havalandırma) olup olmayacağını hesaba katın. Bodrum ve çatı katlarındaki havalandırma ihtiyaçlarını da göz ardı etmeyin.
- 4. Daha iyi bir kat planı için kolayca değiştirilebilen oda düzenlemeleri:
- Banyoya dönüştürülebilecek atıl koridor sonları.
- Hem mutfak hem de ufak bir kahvaltı köşesi olarak ikiye ayrılabilecek kadar büyük mutfaklar.
- Duvarı yıkılarak tek bir büyük salona/odaya dönüştürülebilecek iki küçük oda.
- Gömme dolap yapılabilecek, odalar arasındaki ölü duvar boşlukları.
- Ekstra alan yaratmak için yemek alanı veya kış bahçesi çıkıntısı eklenebilecek uygun cepheler.
- İçine ebeveyn banyosu eklenebilecek genişlikteki yatak odaları.
- Doğru yalıtım yapılarak yaşanabilir odalara dönüştürülebilecek çatı katları.
- 5. Yeni malzemelerle kolayca modernize edilebilecek duvar ve zemin yüzeyleri:
- Çatlamış veya dökülmüş sıvalı duvarları pratik bir şekilde gizleyecek modern duvar kağıtları.
- Bazıları dekoratif olmasının yanı sıra yalıtım da sağlayan, renkli veya ahşap görünümlü hazır duvar panelleri.
- Eski yüzeylere kolayca tutunan ve mekana doku katan modern boyalar.
- Hazır kartonpiyerler, lambri kaplamalar, modern kapı pervazları.
- Kolayca döşenebilen parkeler, suya dayanıklı zemin kaplamaları (LVT, linolyum) veya kauçuk döşemeler.
- Işığın az olduğu karanlık alanları aydınlatmak için kullanılabilecek cam tuğla bölmeler.
- 6. Mevcut tesisatın durumu (varsa): Eğer aldığınız ev kırsal bir bölgedeyse veya şehir şebekesinin dışındaysa; özel bir su kuyusu açtırmanın, hidrofor sisteminin ve kanalizasyon (foseptik) sistemi kurdurmanın maliyetini mutlaka hesaplamalarınıza dahil edin.
- 7. Mevcut ısıtma sisteminin durumu: Evin ısınma altyapısını değerlendirin. (Bir önceki ana başlıktaki “Yeterli Isıtma Sistemi” maddesini referans alabilirsiniz.)
- 8. Altyapı hizmetlerinin durumu:
- Eğer yoldan geçen hazır bir elektrik hattı yoksa, eve elektrik çektirmek oldukça maliyetli bir iş olabilir.
- Ev şehir doğalgazı hattı üzerinde değilse; tüp gaz, elektrikli ocaklar veya alternatif ısınma/pişirme yöntemlerinin aylık maliyetlerini önceden araştırın.
- 9. Genel kontrolleri unutmayın: Tadilatlık ev alıyor olsanız da, bu rehberin başındaki “Ev Satın Alırken Nelere Dikkat Etmelisiniz?” bölümündeki temel kontrol listesini (mahalle seçimi, bütçe planlaması vb.) tekrar gözden geçirmeyi ihmal etmeyin.