Ev işleri planlama ve zaman yönetimi

Zamanınızı Planlamak (Zaman Yönetimi)

Ev hanımlığı (veya ev yönetimi) ciddiye alınması gereken gerçek bir iştir; ev işlerinin kölesi olmaktan kaçınmak, sosyal aktivitelere ve dışarıdaki ilgi alanlarına boş zaman yaratmak istiyorsanız dikkatle planlanması gereken bir mesaidir. Ev işlerini planlamanın en kolay yolu; her bir görevi en hızlı ve pratik şekilde yapılabileceği belirli bir güne, hatta belki de belirli bir saate atayan bir temizlik rutini ve programı oluşturmaktır.

Böyle bir planlamanın pek çok faydası vardır:

1. “İşleri ne zaman bitireceğim” belirsizliğini ve bunun yarattığı sinir harbini ortadan kaldırır.
2. Belirli bir süre zarfında çok daha fazla işin halledilmesini sağlar.
3. Ev işlerinin ihmal edilmeyeceği rahatlığı ve güveniyle, keyifli boş zaman aktiviteleri planlamanıza olanak tanır.
4. Yarı zamanlı veya tam zamanlı bir yardımcının işlerini planlamanızı sağlar. Böylece sürekli aynı talimatları verme yorgunluğundan kurtulur ve ödediğiniz ücretin karşılığını çok daha tatmin edici bir şekilde alırsınız.

Kısacası, hazırladığınız bir program alışkanlık haline gelip ikinci doğanız olana kadar takip edildiğinde; ev sizi değil, siz evi yönetmeye başlarsınız.

Peki bu programı nasıl hazırlayacağız? İlk olarak her gün yapılması gereken işleri bir kenara not edin. Ardından haftanın belirli bir gününde yapılması gereken görevleri yazın. Daha sonra basit bir tablo oluşturun ve her işi kendiniz için en uygun olan gün ve saate yerleştirin.

Belirli ihtiyaçlara göre eklenebilecek veya değiştirilebilecek bir taslak plan sunarak kişisel programlarınızı oluşturmanıza yardımcı olabiliriz. Aşağıdaki listeler, günlük ve haftalık aktiviteleri planlamak için mantıklı bir başlangıç noktasıdır. Hiçbir ev birbiriyle tam olarak aynı değildir ve farklı koşullar çalışma programını doğrudan etkiler. Örneğin evde küçük bir bebek varsa, tüm ev programı doktorun bebek için önerdiği düzene göre şekillenmelidir. Çoğu zaman (özellikle dışarıdan bir temizlik yardımı alınmıyorsa) ev işleri için geriye çok az zaman kalır. Yakın tarihli bir araştırma, yeni doğmuş bir bebeğin bakımının günde ortalama 5 saat 41 dakika sürdüğünü göstermektedir.

Gerekli Günlük Aktiviteler

A. Yemek planlama, sofra kurma ve hazırlık

• Kahvaltı, öğle ve akşam yemeğinin pişirilmesi ve servisi
• Bulaşıkların yıkanması
• Günlük mutfak temizliği ve toparlanması

B. Çocuk bakımı

• Banyo yaptırma ve giydirme
• Beslenme
• Egzersiz ve açık hava/temiz hava aktiviteleri
• Özel eğitim ve ilgi
• Oyun, eğlence ve arkadaşlık

C. Odaların hafifçe toparlanması ve düzenlenmesi

D. Özel günlük işler

• Yazışmalar ve e-postalar
• Ufak sökük dikimi ve tamiratlar
• Kişisel çamaşırlar
• Kişisel bakım (İhtiyacınız varsa günlük egzersizi de bu plana dahil edin)
• Bahçe bakımı
• Ev bütçesinin tutulması / Hesaplar
• Evcil hayvanların bakımı
• Aile bireylerinin ulaşımı (Okula/işe bırakma vb.)

E. Dinlenme, hobiler ve okuma

Gerekli Haftalık Aktiviteler

A. Odaların detaylı temizliği

B. Yemek planlaması ve market alışverişi (Sıklığı, evdeki depolama alanınıza ve gıda alışverişi alışkanlıklarınıza bağlıdır.)

C. Çamaşır

• Yıkama
• Ütüleme
• (Veya profesyonel kuru temizlemeye gönderme ve teslim alma takibi)

D. Özel çocuk bakımı

• Doktor veya diş hekimi kontrolleri
• Detaylı banyo ve saç yıkama
• Alışveriş ihtiyaçları
• Özel dersler ve okul işleri

E. Özel haftalık işler

• Gümüş veya metallerin parlatılması
• Dolap içlerinin temizlenmesi ve düzenlenmesi
• Kıyafet bakımı, detaylı dikiş ve tamirat
• Özel ütü ve pres işleri
• Kuru temizlemeye eşya verilmesi
• Özel hamur işleri (Kek, börek vb. pişirme)
• Detaylı alışverişler
• Kapsamlı kişisel bakım

F. Dinlenme ve sosyal hayat

• Kulüp, dernek veya kurs çalışmaları
• Spor ve egzersiz
• Tiyatro, konser, sinema vb. etkinlikler
• Kitap okuma

G. Misafir ağırlama ve sosyalleşme

Hafta İçi İçin Taslak Ev İşleri Çizelgesi

Aşağıdaki tablo, işlerinizi düzene sokmak için harika bir başlangıç noktasıdır. Orijinal plandaki gibi belirli günleri ağır işlere (çamaşır, detaylı temizlik), belirli günleri ise hafif işlere ayırarak kendinize nefes alacak alan yaratabilirsiniz.

Günün Saati	Pazartesi	Salı	Çarşamba	Perşembe	Cuma	Cumartesi*
Sabah Erken	Kahvaltı hazırlığı ve servis	Kahvaltı hazırlığı ve servis	Kahvaltı hazırlığı ve servis	Kahvaltı hazırlığı ve servis	Kahvaltı hazırlığı ve servis	Kahvaltı hazırlığı
Öğleden Önce (Rutin)	Genel toparlama ve odaların hafif temizliği	Genel toparlama ve hafif temizlik	Genel toparlama ve hafif temizlik	Genel toparlama ve hafif temizlik	Genel toparlama ve hafif temizlik	Genel toparlama
Öğleden Önce (Özel İşler)	Evde çamaşır yıkama (†) (veya dışarıya/kuru temizlemeye verme)	Market/Pazar alışverişi (§) veya Ütü (‡)	Gümüş parlatma, dikiş, detaylı alışveriş veya gün boyu sürecek özel bir meşguliyet	Odaların detaylı (dip bucak) temizliği	Odaların detaylı temizliği ve Alışveriş (§)	Hafta sonu için özel yemek hazırlığı
Öğle Saatleri	Öğle ve akşam yemeği ön hazırlığı. Öğle yemeği, mutfak temizliği.	Aynı günlük rutin	Aynı günlük rutin	Detaylı temizliğe devam	Detaylı temizliğe devam	Aynı günlük rutin
Öğleden Sonra (14:00’e kadar)	Çamaşır işlerini bitirme (†)	Ütüyü bitirme (‡) ve kıyafetleri yerleştirme. (Sabah yapılmadıysa alışveriş §)	Özel işlere/projelere devam	Detaylı temizliğe devam	Detaylı temizliğe devam	Serbest Zaman
İkindi (Geç Saatler)	Dinlenme, rahatlama, kitap okuma, yazışmalar, kişisel bakım vb.	Dinlenme ve kişisel bakım	Dinlenme ve kişisel bakım	Dinlenme ve kişisel bakım	Dinlenme ve kişisel bakım	Serbest Zaman
Akşamüstü	Akşam yemeği için son hazırlıklar	Aynı rutin	Aynı rutin	Aynı rutin	Aynı rutin	Aynı rutin
Akşam	Bulaşıkları yıkama ve mutfağı toplama	Aynı rutin	Aynı rutin	Aynı rutin	Aynı rutin	Aynı rutin

Çizelge Notları ve İpuçları:

• (*) Hafta içi yapılacak dikkatli bir planlama, Cumartesi gününüzü tamamen dinlenmeye ve eğlenceye ayırmanızı sağlayabilir.
• (†) Birçok ev hanımı çamaşırları haftanın başında (Pazartesi) yıkamayı tercih ederken, bazıları Salı gününü daha uygun bulur. Bazıları ise çamaşır işini tek bir güne yığmak yerine tüm haftaya yaymayı daha pratik bulabilir.
• (‡) Eğer çamaşır yıkama işlemini Salı günü yaparsanız, ütü mesaisini Çarşamba gününe kaydırabilirsiniz.
• (§) Market alışverişinin büyük bir kısmı, yerel marketlerin veya semt pazarlarının indirim yaptığı/kurulduğu günlerde yapılmalıdır. Cuma ve Cumartesi günleri genellikle taze ürünler veya indirimler için en ideal günlerdir.

Ancak günün sonunda, bebeğinizin sağlığı ve mutluluğu, ev işlerinin diğer tüm detaylarından çok daha önemlidir. Eğer bebeğiniz için bazı ev işlerinin ihmal edilmesi veya daha az detaylı yapılması gerekiyorsa, bu durumu olgunlukla kabul etmeli ve kendinizi yıpratmamalısınız.

Küçük yaştaki çocuklar, okul çağındaki çocuklar, bakıma muhtaç hastalar veya yaşlı bireyler; evdeki çalışma programınızda özel ayarlamalar yapmanızı zorunlu kılar.

Eğer evinizde çalışan yarı zamanlı veya tam zamanlı bir yardımcı (veya profesyonel bir temizlik personeli) varsa, onların çalışma programı ile ev hanımının programı birbiriyle tam bir uyum içinde olmalı, işler çakışmamalıdır.

Temizlik Programınız İşlemiyorsa Nerede Hata Yapıyorsunuz?

Hazırladığınız programı bir hafta veya daha uzun süre vicdan rahatlığıyla uygulamaya çalıştıktan sonra, artık durumu kontrol etme zamanı gelmiştir. Eğer gününüz çok sıkışık geçiyorsa ve o gün için planlanan tüm işleri bitirmekte zorlanıyorsanız, bunun mutlaka pratik bir çözümü vardır. İşte sorunun temeline inmenizi sağlayacak birkaç kilit soru:

1. Bir güne çok fazla iş mi sığdırmaya çalıştınız? Eğer öyleyse, programınızı esnetin ve bir veya iki görevi daha az yoğun olduğunuz günlere kaydırın.

2. Belirli bir işi yapmanın “en pratik” yolunu biliyor musunuz? (Bu rehberin ilerleyen bölümleri size bu konuda yardımcı olacaktır.)

3. Belirli bir işe başlamadan önce ihtiyacınız olan tüm malzemeleri elinizin altında topluyor musunuz? İşe başlamadan önce ekipmanları hazır etmek, sizi sürekli git-gel yapmaktan kurtarır; her zaman vakit ve enerji kazandırır.

4. Temizlik aletleriniz ve malzemeleriniz verimli, kullanımı kolay ve iyi durumda mı? Kötü ve bakımsız aletler işi her zaman yavaşlatır. Kendinize şunları sorun:

• Mutfak lavabonuzun yüksekliği, belinizi ağrıtmayacak ideal ölçüde mi?
• Kullandığınız temizlik ekipmanları (bezler, moplar, fırçalar) yapılacak işe uygun mu?
• Elektrikli süpürgenizin haznesi boşaltılmış ve fişe takıp hemen kullanıma hazır halde mi bekliyor?
• Mutfak bıçaklarınız işinizi hızlandıracak kadar keskin mi?

5. İş yapacağınız alanlar, kullanım kolaylığına (ergonomiye) göre mi düzenlenmiş?

• Mutfağınız, eşyalara uzanırken sizi yormayacak ve “tek elle” bile çalışılabilecek kadar pratik mi dizayn edilmiş?
• Mutfak aletlerini doğrudan kullanıldıkları yere yakın konumlarda mı saklıyorsunuz?
• Çalıştığınız ortamın aydınlatması yeterli mi?
• Yataklar, etrafında rahatça dönüp kolayca toplanabilmesi için duvarlardan biraz açıkta mı duruyor?
• Temizlik dolabınız, aradığınızı şıp diye bulabileceğiniz ve eşyaları kolayca alıp koyabileceğiniz kadar düzenli mi?

6. Belirli bir işi yapmak gereğinden fazla mı vaktinizi alıyor? Bulaşık yıkamak veya yatak toplamak gibi sıradan günlük işlerin ne kadar sürdüğünü not edin. Eğer bu süreler size çok uzun geliyorsa, işi sadece hızlandırmakla kalmayıp daha verimli hale getirecek pratik yollar (kısayollar) bulmaya çalışın. Yaptığınız işin doğasını, çalışma koşullarını ve doğru yöntemleri inceleyin. Temizlikte el becerisi ve hız, ancak pratik yaparak kazanılır.

7. Ev hanımlığı (temizlik) standartlarınız çok mu yüksek? Mükemmeliyetçilik bazen kendinizi unutmanıza neden olabilir. Örneğin:

• Geceleri ailenizle vakit geçirmenin tadını çıkaramayacak kadar yorgun mu düşüyorsunuz?
• Çocuklarınızla oyun oynamak için kendinize hiç vakit ayırabiliyor musunuz?
• Vitrinleri parlatmayı veya camları silmeyi, ailenizle keyifli bir pikniğe gitmekten daha mı önemli görüyorsunuz? (Unutmayın, temiz bir ev önemlidir ancak mutlu bir yuva her şeyden önemlidir.)